. . . . . در بیمارستانسازی ها علاوه برآیتم های بالا ٬ عوامل دیگری مانند نوع کاربری بیمارستان ٬ تعداد و حجم بخشها و تختها ٬ نوع خدمات درمانگاهی تعریف شده برای بیمارستان و ..... نیز اثر مستقیم بر بزرگی ساختمان و ازدیاد حجم و نوع فرم سازه داشته و لهذا نمیتوان به هر شکل و حجمی برای فرم نهایی ساختمان اصلی بیمارستان رضایت داد . . . . . .
ستون ثبت یک تجربه را به عنوان ابزاری طراحی نموده ایم که بتواند ضمن آنکه تابلوی گویای تجربه های کاری پیشکسوتان صنعت بیمارستانسازی گردد ، از طرف دیگر به سرعت این یافته ها را با پرهیز از تشریفات و به صورت حتی چند جمله ، جمع آوری و ثبت و ارائه و انتقال نماید تا موضوعات مختلف برای پژوهشگران کاربردیتر و برای پیشکسوتان کم درد سرتر ، و از همه مهمتر اینکه این همه ، بتواند در یک مرجع معتبر طرح و قابل ارایه گردد .
جهت رویت مابقی این مطلب ٬ میتوانید بر روی کلمهء ادامه متن در کادر زیر کلیک فرمائید :
---- بیمارستانسازی بشدت به تکنولوژی روز و پیشرفتهای جدید وابسته است . آنهم از نوع وابستگی حیاتی ؛ زیرا ضوابط حرفه ای ، آگا هی های جامعه ، و خود بیمار و اطرافیان وی اجازهء چشم پوشی از دستاورد های جدید را در امر درمان به هیچ مرجعی نمی دهند .
---- بیمارستانسازی یک فعالیت چند بعدی است و اعضاء متخصص تیم بیمارستانساز، نه تنها بایستی برعلم تخصصی خود کاملا مسلط و به واقع مجری مجربی باشند ، بلکه توانایی انجام کار گروهی و درک و رعایت زوایای تخصصی علم خود برای حل مشکل طرف مقابل را داشته باشند ( چیزی که در کارهای تیمی دیگرکمتر احساس می گردد )
---- سرعت تغییر در دستگاهها و تجهیزات پزشکی و به تبع آن استانداردهای فضای درمانی آنقدر زیاد است که بعضا فرصت طرح و حلاجی آنها به صورت واحدهای درسی دانشگاهی برای آموزش کلاسیک رخ نداده و قبل از طرح و تدوین و تصویب سیلابس دروس مذکور در دانشگاهها ، بعضآ آن مبحث از دور خارج و جایگزین جدیدی برای آن بدست آمده است .
---- به همین دلیل ، مدیران سا یت تخصصی بیمارستان سازی در ایران ، بر این اعتقاد بوده و هستند که گارگاههای آموزشی مداوم و کوتاه مدت ، موثرترین راه انتقال تجارب به نسل جدید دست اندر کار بیمارستانسازی خواهد بود . سه مشخصهء صدر الذکر ما را ملزم به ارائه تکنیکی نموده است که بتوانیم ضمن الزام انتقال مباحث علمی ، بحث سرعت این انتقال ، رعایت زوایای تخصص های مختلف ، و پرهیز از تشریفات رایج در تهیهء دیگر منابع درسی ، را مد نظر قرار دهیم .
---- در این راستا ستون ثبت یک تجربه را به عنوان ابزاری برای حل این مشکل طراحی نموده ایم که بتواند ضمن آنکه تابلوی گویای تجربه های کاری پیشکسوتان بیمارستانسازی گردد ، از طرف دیگر به سرعت این یافته ها را با پرهیز از تشریفات و به صورت حتی چند جمله ، جمع آوری و ثبت و ارائه و انتقال نماید تا موضوعات مختلف برای پژوهشگران کاربردی تر و برای پیشکسوتان کم درد سرتر ، و از همه مهمتر اینکه این همه ، بتواند در یک مرجع معتبر طرح و قابل ارایه گردد .
---- لهذا علی رغم مشکلاتی که به لحاظ فشردگی کارهای جمع اوری وارائه مقالات تخصصی و از نظر کمبود وقت داریم ، درحال حاضربا فعا ل کردن ستون ثبت یک تجربه قصد داریم فرصت را از د ست نداده و با ثبت تجارب کوتاه و مختصر اساتید فن بیمارستان سازی و بیمارستان داری ، از این نظر نیز پیشرو باشيم:
بهترین فرم ساختمان بر اساس اقلیم کدامست؟
. . . . . . در شرایطی كه آزادی عمل وجود داشته باشد، میتوان مناسبترین فرمها را برای یك ساختمان كوچك٬ با در نظر گرفتن تأثیر عوامل اقلیمی تعیین نمود. اما درمورد ساختمانهای بزرگ اینطور نیست چون در اینگونه ساختمانها عوامل دیگری از قبیل روابط داخلی و فضای كلی مورد نیاز و مسایل اقتصادی در سازماندهی از سایر موارد مهمترند . . . . . .
. . . . . در بیمارستانسازی ها علاوه برآیتم های بالا ٬ عوامل دیگری مانند نوع کاربری بیمارستان ٬ تعداد و حجم بخشها و تختها ٬ نوع خدمات درمانگاهی تعریف شده برای بیمارستان و ..... نیز اثر مستقیم بر بزرگی ساختمان و ازدیاد حجم و نوع فرم سازه داشته و لهذا نمیتوان به هر شکل و حجمی برای فرم نهایی ساختمان اصلی بیمارستان رضایت داد . . . . . .
. . . . . اگرچه تاثیر عوامل اقلیمی در فرم و جهت گیری ساختمانهای بیمارستانی در مرحله دوم اهمیت قرار میگیرد ٬ با این وجود اصولی را میتوان بصورت كلی در مورد فرم این ساختمانها در اقلیم های متفاوت بیان كرد :
. . . . . . در مناطق سرد فرم های بسته ی فشرده و ساختمان های مكعب شكل یا به هم چسبیده پشت به پشت كه در جهت شمال جنوب قرار داشته باشند ترجیح دارند. در این مناطق ساختمان های مرتفع مناسب تر هستند . بهترین پیشنهاد برای مجموعه بلوک های بیمارستانی در این اقلیم ها آن است که ساختمان اصلی و هسته ی مرکزی بیمارستانی در مرکز بلوک های ساختمانی قرار گرفته و سایر ساختمانها نظیر:پاراکلینکها ٬ درمانگاهها ٬ اداری و پشتیبانی ٬ و تاسیساتی در مجاورت ساختمان اصلی قرار بگیرند . . . . . . .
. . . . . . در مناطق معتدل به دلیل اعتدال هوا، آزادی بیشتری در انتخاب فرم وجود دارد، اما در هر صورت فرم های قرار گرفته در جهت محور شرقی غربی مناسب ترهستند . مناسب ترین پیشنهاد برای مجموعه بلوک های بیمارستانی در اقلیم معتدل آن است که ساختمان اصلی و هسته ی مرکزی بیمارستانی در مرکز بلوک های ساختمانی قرار گرفته و در دو محور شرقی و غربی سایر ساختمانها نظیر:پاراکلینکها ٬ درمانگاهها ٬ اداری و پشتیبانی ٬ و تاسیساتی به ترتیب اهمیت نزدیکی به سایت اصلی قرار بگیرند . البته توجه به روابط درون سایتی و برون سایتی نیز در نزدیکی یا دوری هر یک از بلوک ها به معابر اصلی ضروری میباشد . . . . . . .
. . . . . . درمناطق گرم و خشك شكل های توپر و فشرده مناسب هستند. فرم های مكعب شكل یا فرم هائی كه اضلاع شرقی غربی شان طولانی هستند مفید تر بوده و هم چنین ساختمانهای مرتفع نسبت به ساختمانهای كوتاه ترجیح دارند. با توجه به شرایط زمستانی این مناطق، فرم ساختمان می تواند در طول محور شرقی غربی گسترش یابد. اما شرایط تابستان حكم بر فشردگی ساختمان نموده و داشتن فرمی مكعب شكل را ضروری می نماید . به همین دلیل برای مجموعه بلوکهای بیمارستانی توصیه میگردد ٬ ضمن استقلال هریک از ساختمانهای درمانی ٬ پاراکلینیکی ٬ درمانگاهی ٬ اداری ٬ تاسیساتی ٬ این بلوکها در مجاورت هم و در امتداد شرقی غربی جانمایی گردند . . . . . . . .
. . . . . . در مناطق گرم و مرطوب ساختمانهائی كه بطور آزاد در محور شرقی غربی كشیده شده باشند مناسب هستند. اما ساختمانهائیكه در جهت محورشمال جنوب قرار گرفته اند، در معرض تابش شدید آفتاب این مناطق قرار داشته و مفید نیستند. با توجه به شدت زیاد تابش آفتاب در سمت شرق و غرب، شرایط ایجاد می نماید جانمایی بلوکهای مختلف بیمارستانی به گونه ای ساماندهی شود که کل احداثات فرمی كشیده داشته و بشكل مكعب مستطیل در امتداد محور شرقی غربی قرار گیرد. این فرم ازنظر ایجاد كوران در داخل ساختمانها و كاهش رطوبت هوای داخل ساختمانها نیز بسیار مناسب است. در صورتی كه در این گونه مناطق ساختمان اصلی بیمارستان در سایه كامل قرار گیرد. پلان آن می تواند آزاد و باز باشد . . . . . . .
قسمتی از مقالهء تحلیلی بر فرمهای متداول بیمارستانی در اقلیم های مختلف نوشتهء مهندس محمدرضا اردلانی
